By Pierre Kosmidis

Ιστορική έρευνα και τεκμηρίωση των φωτογραφιών: Γιώργος Καρέλας

Φωτογραφίες από το αρχείο του Jean-Louis Roba, με δικαίωμα δημοσίευσης στο www.ww2wrecks.com 

Άλλη μια σημαντική επιτυχία του κορυφαίου Έλληνα ερευνητή Γιώργου Καρέλα, έρχεται να φωτίσει την άγνωστη ιστορία ενός πλοίου, του βοηθητικού GK 05, το οποίο ήταν το τελευταίο γερμανικό πλοίο εφοδιασμού καυσίμων στην Κρήτη το 1945.

Η εξιστόρηση της έρευνας, και της ταυτοποίησης του πλοίου αυτού από τον Γιώργο Καρέλα, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το www.ww2wrecks.com 

Ορμώμενος από μια φωτογραφία του αρχείου Jean-Louis Roba που παρουσιάζει ένα γερμανικό βοηθητικό σκάφος σε Ελληνικά νερά

Το αρχείο  Roba περιέχει πάνω από 4000 φωτογραφίες και τεκμήρια και μέσα σε αυτό παρουσιάζεται και ένας σημαντικός αριθμός Γερμανικών βοηθητικών σκαφών τα οποία δεν ήταν γνωστά στους μελετητές της Ελληνικής ιστορίας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Το www.ww2wrecks.com θα παρουσιάσει, εν ευθέτω χρόνω, όλα αυτά τα άγνωστα πλοία, τα οποία διαδραμάτισαν κι αυτά έναν αξιοσημείωτο ρόλο στο Αιγαίο, την περίοδο 1941-1945.

Σύμφωνα με το αρχείο Roba το εικονιζόμενο πλοίο είναι το βοηθητικό GK 05 που όπως αναφέρεται ήταν και το τελευταίο Γερμανικό πλοίο εφοδιασμού καυσίμων στην Κρήτη το 1945. Όπου GK Griechenland-Kreta, πλοίο της φλοτίλας Κρήτης της Kriegsmarine με έδρα τη Σούδα.

Σύμφωνα πάλι με τον διακεκριμένο ερευνητή Άρη Μπιλάλη τo GK.05 ήταν η πρώην ιταλικη τελωνειο-φυλακιδα MARCOMENI που εγκατελείφθηκε από τους Γερμανούς στη Θεσσαλονίκη κατά την υποχώρηση τους το 1944

To περιπολικό αυτό καραβάκι μου ήταν γνωστό από μια άλλη φωτογραφία αγκυροβολημένο στον Ποταμό Αντικυθήρων και έσπευσα να βεβαιωθώ ότι επρόκειται για το ίδιο πλοίο. Και πράγματι…

Τα περιπολικά της Γερμανικής φλοτίλλας (στολίσκου) Κρήτης συχνά επισκέπτονταν και ανεφοδίαζαν τις φρουρές στα κοντινά νησιά του Αιγαίου.

Τα Αντικύθηρα , ένα νησί- βράχος στα μέσα της απόστασης Κυθήρων και Κρήτης ήταν στρατηγικής σημασίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αυτό έβαζαν σαν στόχο τους για να βρουν την πορεία τους οι πιλότοι των συμμαχικών αεροπλάνων όταν επιχειρούσαν από βάσεις της Αφρικής. Και από εκεί ήταν εύκολο να εντοπιστούν τα Συμμαχικά πλοία που επέδραμαν συχνά στα νερά της Γερμανοκρατούμενης Ελλάδας. Γι αυτό και οι Γερμανοί εκτός από τη μόνιμη φρουρά στον Ποταμό είχαν φτιάξει και παρατηρητήριο στην ακατοίκητη νησίδα  Πορί , Βόρεια του νησιού.

Το γεγονός στο οποίο θα αναφερθώ έλαβε χώρα την 3η Ιουλίου 1944 στο μοναδικό λιμάνι των Αντικυθήρων , τον Ποταμό και ήταν μια επιδρομή πέντε Βρετανικών ελαφρών αεροσκαφών τύπου Beaufighter της 603^ης μοίρας της RAF που επιχειρούσε από την Gambut της Λιβύης.

 

Σύμφωνα με την μυστική έκθεση του Γερμανικού ημερολογίου από το αρχείο του Βύρωνα Τεσαψίδη το γεγονός έλαβε χώρα στις δύο Ιουλίου 1944 , ώρα 5.55 μμ στο λιμάνι του Ποταμού Αντικυθήρων. Η επίθεση έγινε από 4 Αγγλικά Βeaufighters . (5 σύμφωνα με τη Γερμανική αναφορά)

 

 

Ο επικεφαλής του Γερμανικού στολίσκου Οb Lt Wagner  (3ο/31ο Ναυτικό Τάγμα Αντιαεροπορικών) επέβενε στο   Pi  15- ” Möve ”

O στολίσκος που αποτελούνταν από  7 ιστιοφόρα περιπολικά (P)  στο σύνολο καΐκια ανήκε στη διοίκηση της Κρήτης. (Seekommandanten Kreta)

Aπό τα  υπόλοιπα πλοία αναφέρονται  τα Pι  011,  Pi 09, Syr 68, MG 151  και MG 15 (όπου Pi -Πειραιάς, νηολογημένα στον Πειραιά)

Tα έξη από τα Γερμανικά πλοιάρια όπως φαίνεται και στο σκίτσο της επίθεσης είχαν αγκυροβολήσει στη Δυτική πλευρά του κόλπου του Ποταμού για κάλυψη. Αναφέρεται πως  βρίσκονταν σε πολεμική ετοιμότητα έχοντας τοποθετήσει και ένα σκοπό παρατηρητή προς τα Βόρεια. Tα αεροπλάνα πράγματι επιτέθηκαν από τον Βορρά με την ήλιο πίσω τους  πολυβολώντας τα καίκια όπως φαίνεται και από τις αποκαλυπτικές φωτογραφίες που τράβηξαν τα Βρετανικά ελαφρά βομβαρδιστικά από κάμερες που έφεραν στο ρύγχος τους.

 

 

Αμέσως μετά την επίθεση τα καΐκια ανταπέδωσαν τα πυρά και στη συνέχεια δημιούργησαν προπέτασμα καπνού για την κάλυψή τους. Οι ρουκέτες των αεροπλάνων αστόχησαν για λίγα μέτρα ενώ από τους πολυβολισμούς αναφέρθηκαν αρκετές ζημιές στις δύο μεγάλες σκούνες.

Οι Γερμανοί στην αναφορά τους (υπάρχουν 3 αναφορές, μια από τον επικεφαλής του στολίσκου Wagner και δύο από τους καπετάνιους άλλων πλοιαρίων) θέλοντας ίσως να δείξουν στους ανωτέρους τους την ετοιμότητά τους ανέφεραν την κατάρριψη και συντριβή στο νησί ενός Beaufighter και την πιθανή απώλεια ενός δεύτερου και αυτό το βάσισαν σε μαρτυρία Έλληνα κατοίκου του νησιού (η αναφορά δόθηκε μέσω μεταφραστή).

Αναφέρουν ότι το ένα αεροπλάνο στη μηχανή και άρχισε να χάνει ύψος οπότε υπέθεσαν ότι θα έπεσε στη θάλασσα. Mάλιστα την επόμενη μέρα ο στολίσκος ευρισκόμενος κοντά στις ακτές της Μονεμβασιάς εντόπισε σχηματισμό 3 Beaufighters να περιπολεί στην περιοχή και υπέθεσαν ότι ήταν ο ίδιος σχηματισμός που τους επιτέθηκε την προηγούμενη και κατέρριψαν 2 από τα αεροπλάνα.Πάντως από την έκθεση του Γερμανικού Ναυτικού Αρχηγείου Αττικής αναφέρεται πως δεν υπήρχε επιβεβαιωμένη κατάρριψή ούτε οι Βρετανοί είχαν κάποια απώλεια στην περιοχή εκείνη την περίοδο.

Η αναφορά στα αρχεία της 3/Ιουλ.44

Τέσσερα Beaufighter επιχείρησαν με το τελευταίο φως της ημέρας , το ένα ζεύγος θα  έψαχνε κατά μήκος της ανατολικής ακτής των Χωριών και το άλλο ζεύγος κάλυπτε την Ανατολική πλευρά του Μωριά και θα κάλυπτε την περιοχή της Μήλου και Σαντορίνης.

Κατά την είσοδό τους στο Αιγαίο και πριν χωρίσουν τα ζεύγη, ένα  αεροσκάφος εντόπισε δύο σκούνες 250 τόνων, μια σκούνα 60 τόνων, μια λάντζα και δύο καΐκια 60 τόνων να προστατεύονται κοντά στις ακτές των Αντικυθήρων. Τα δυο αεροσκάφη δεν ήταν σε θέση να επιτεθούν, αλλά τα άλλα δύο επιτέθηκαν πολυβολώντας και με βολές πυροβόλων των 20 χιλ., προκαλώντας πλήγματα στις δύο σκούνες.  Δεν αναφέρεται να χτυπήθηκε κάποιο από τα αεροπλάνα τα οποία επέστρεψαν στη βάση τους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

-Το MÖWE – PIR 015 ήταν ένα νεότευκτο Ελληνικό Ιστιοφόρο  170 τόνων , που αγοράστηκε το 1943 με «πολύτιμο νόμισμα» (χρυσό, δολάρια ή λίρες) από την Mediterranean Trading and Industry GmbH, στο Αμβούργο για τις επιχειρησιακές ανάγκες του Γερμανικού Ράιχ. Ανήκε στην Ναυτική Διοίκηση Κρήτης  .

-Η ύπαρξη τεκμηρίων, αναφορών και πληροφοριών και από τις δύο πλευρές των αντιμαχομένων είναι ό,τι καλύτερο για ένα ιστορικό ερευνητή, ώστε να αποδώσει τα γεγονότα όσο το δυνατό πιο κοντά στην αλήθεια.

Πηγές

Αρχείο Γερμανικής  Ναυτικής Διοίκησης Αττικής

Αρχείο Jean-Louis Roba, μέσω www.ww2wrecks.com

ORB AIR-27-2080-13 603 SQUADRON RAF

Forum Marinearchiv