By Pierre Kosmidis

Φωτογραφίες: Jean-Louis Roba

Η Μάχη των Οχυρών, διάρκεσε από την πρώτη μέρα της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941, μέχρι και τις 10 Απριλίου, όταν πλέον η Θεσσαλονίκη βρέθηκε υπό γερμανική κατοχή, καθώς τα στρατεύματα των κατακτητών είχαν εισέλθει στην πόλη την προηγούμενη ημέρα (9 Απριλίου 1941), σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη της περιόδου της Κατοχής στην Ελλάδα.

Οι Γερμανοί, περνώντας από τη χώρα που ήταν τότε γνωστή ως Γιουγκοσλαβία, προτού αυτή διαλυθεί τη δεκαετία του 1990, μετά από αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, κατάφεραν με αστραπιαίους ελιγμούς να βρεθούν στη Θεσσαλονίκη, καθιστώντας έτσι άνευ στατηγικής σημασίας την περαιτέρω αντίσταση στα οχυρά της γραμμής Μεταξά.

Πυροβολείο σε οχυρό της γραμμής Μεταξά. Πρόκειται για το αντιαρματικό έργο Ρ 71 του Δ΄ Λόχου Παληουριώνων, όπως αναφέρει ο κ. **Ηλίας Λ. Κοτρίδης**

Παρόμοιο έργο στο οχυρό Αρπαλούκι. ΠΗΓΗ: **https://www.ww2wrecks.com/portfolio/then-and-now-arpalouki-bunker-complex-april-1941-april-2016/**

Οι περισσότερες μάχες δόθηκαν ανατολικά του Στρυμόνα ποταμού μέχρι το υψίπεδο του Κάτω Νευροκοπίου (συνολικά 21–24 οχυρά, όπως το Ρούπελ, το Ιστίμπεη, το Λίσσε, το Αρπαλούκι, οι Παληουριώνες και άλλα).

Οι Έλληνες υπερασπιστές των Οχυρών ήταν λιγότεροι από τους προβλεπόμενους (κατ’ εκτίμηση περίπου 5.630 άνδρες αντί για πάνω από 10.000), καθώς ο μεγάλος όγκος του Ελληνικού Στρατού βρισκόταν στην Αλβανία, πολεμώντας τους Ιταλούς από τις 28 Οκτωβρίου του 1940.

Σύμφωνα με τον διακεκριμένο ερευνητή και συγγραφέα **Ηλία Λ. Κοτρίδη**, στη φωτογραφία βλέπουμε το διοικητή του 100ου Συντάγματος Ορεινών κυνηγών **Willibald Utz** να χαιρετά τον διοικητή του οχυρού Παλιουριώνες, **Ταγματάρχη Χατζηγεωργίου**, του οποίου μόλις διακρίνεται ελάχιστα το κάλυμμα κεφαλής κι αυτό διότι σε αυτή τη φωτογραφία καλύπτεται πλήρως από τον Έλληνα με το δίκοχο. Προσοχή ΔΕΝ χαιρετά τον αξιωματικό που διακρίνεται καθαρά.

Παρά τη σφοδρή επίθεση και τους βομβαρδισμούς, οι γερμανικές δυνάμεις καθηλώθηκαν και είχαν απώλειες, χωρίς να επιτύχουν τον αντικειμενικό τους σοπό, δηλαδή τη διάσπαση της γραμμής των οχυρών και την προέλασή τους προς νότο.

Τα περισσότερα οχυρά δεν παραδόθηκαν στους Γερμανούς, αλλά η άμυνα κάμφθηκε ουσιαστικά όταν κατέρρευσε η Γιουγκοσλαβία και οι Γερμανοί μπήκαν στα νώτα των ελληνικών δυνάμεων, οδηγώντας στη συνθηκολόγηση.

Έτσι, στις 10 Απριλίου 1941 ολοκληρώνεται ουσιαστικά η Μάχη των Οχυρών στη Γραμμή Μεταξά, με την παράδοση του οχυρού Ρούπελ στις 6:00 το πρωί μετά από σχετική διαταγή κατάπαυσης του πυρός. Το Τμήμα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ) συνθηκολόγησε άνευ όρων, αφήνοντας ολόκληρη την περιοχή στον έλεγχο των Γερμανών.

Οι Έλληνες υπερασπιστές διατάχθηκαν τελικά να παραδοθούν με τιμές πολέμου από τους Γερμανούς, οι οποίοι αναγνώρισαν την ηρωική τους αντίσταση.

Μια σειρά φωτογραφιών, από τη συλλογή του διακεκριμένου ερευνητή και συγγραφέα Jean-Louis Roba, αναδεικνύει τόσο τις πολεμικές επιχειρήσεις στα Οχυρά, όσο και την περίοδο αμέσως μετά τη λήξη των εχθροπραξιών και την προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων προς νότο.