Η ζωή και ο θάνατος του υποσμηναγού Κ. Γιαννικώστα στα βουνά της Αλβανίας

Aircraft wrecks, WW2, WW2 in Greece, WW2 Wrecks

By Pierre Kosmidis

Κείμενο: Νίκος Χριστοφίλης

Φωτογραφίες: Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, με άδεια δημοσίευσης

Στις 18 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 77 χρόνια από την κατάρριψη του αεροσκάφους PZL-24 “Δ 136” και το θάνατο του χειριστή του Κωνσταντίνου Γιαννικώστα, στα βουνά της Αλβανίας.

e

Η μοίρα τα έφερε έτσι, ώστε το φωτογραφικό αρχείο που απαθανάτισε όλη την ιπτάμενη πορεία του Γιαννικώστα, να φθάσει στα χέρια του διακεκριμένου ερευνητή Δημήτρη Σκαρτσιλάκη ακριβώς 80 χρόνια μετά από την ημέρα που ο άτυχος πιλότος έλαβε το πτυχίο ιπτάμενου.

Ο συγγραφέας και έγκριτος ιστορικός ερευνητής Νίκος Χριστοφίλης, έγραψε μια συνοπτική παρουσίαση του Κωνσταντίνου Γιαννικώστα, την οποία το www.ww2wrecks.com παραθέτει αυτούσια, στη μνήμη του Έλληνα πιλότου που σκοτώθηκε πολεμώντας…

2

Ο Υποσμηναγός Κωνσταντίνος Γιαννικώστας γεννήθηκε στην Τρίπολη Αρκαδίας το 1917 και ήταν μέλος οικογένειας 4 παιδιών, 2 κοριτσιών και 2 αγοριών.

Ο πατέρας του ήταν Στρατηγός του Ελληνικού Στρατού, πολεμιστής προηγούμενων πολέμων και η μητέρα του κόρη αρχοντικής οικογένειας της Τρίπολης.

PZL 24 ΠΗΓΗ: www.haf.gr
PZL 24 ΠΗΓΗ: www.haf.gr

Αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Τριπόλεως και το 1934 έδωσε εξετάσεις στο Ι Τμήμα της Σχολή Αεροπορίας (αξιωματικών) όπου και εισήχθη ανάμεσα στους 10 πρώτους. Η επιμέλεια, η εξυπνάδα και τα διοικητικά του προσόντα τον επέβαλαν και έτσι κατά το 2ο και 3ο έτος της φοίτησής του ήταν Αρχηγός Τάξεως και Αρχηγός Σχολής αντίστοιχα.
Σύμφωνα με έγγραφη μαρτυρία του εκπαιδευτή του, Σμήναρχου ε.α. Γρηγόρη Θεοδωρόπουλου (1983), ήταν πειθαρχικός, πρόθυμος, ήπιος χαρακτήρας, εργατικός, με αγάπη για το επάγγελμά του, άριστος χειριστής, τολμηρός και γενναίος.
Μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή Αεροπορίας, εκπαιδεύτηκε στη Σχολή Γενικής Εκπαίδευσης και Ειδικοτήτων (ΓΣΕΕ) και στη συνέχεια στο Κέντρο Εκπαίδευσης Διωκτών (Σέδες), όπου πρώτευσε και στις δύο Σχολές.

w
Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου υπηρετούσε στην 22η Μοίρα Διώξεως, αλλά την 17η Νοεμβρίου 1940 διατέθηκε με απόσπαση στην 23η Μοίρα Διώξεως, όπου εκτελούσε καθήκοντα Μοιράρχου ο παλαιός εκπαιδευτής του, Επισμηναγός Γρηγόρης Θεοδωρόπουλος.

Ο τελευταίος μάλιστα του δάνεισε τη χειμερινή του φόρμα πτήσεως, καθότι ο νεαρός αξιωματικός είχε ξεχάσει τη δική του στο Σέδες και πετούσε με τη θερινή.

Η στολή αυτή έμελε να μην επιστραφεί ποτέ…

13412985_1309704575725003_7636014762961168618_n
Το πρωί της 18ης Νοεμβρίου 1940, η Αεροπορία Διώξεως έλαβε διαταγή να διαθέσει εξόδους για κάλυψη του Βόρειου Τομέα του Γ΄ Σώματος Στρατού.

Σε μία από τις πολυάριθμες εξόδους που πραγματοποιήθηκαν με καταδιωκτικά PZL 24 και των τριών Μοιρών Δίωξης (21ης, 22ης και 23ης), ο Υποσμηναγός Κωνσταντίνος Γιαννικώστας ήταν ένας από τους 4 Έλληνες διώκτες της ομάδας του που ενεπλάκη σε άνιση αερομαχία με πολλαπλάσια ιταλικά καταδιωκτικά FIAT CR42 του 160ο Gruppo (κάποιες πηγές τα ανεβάζουν στα 20), πάνω από τους ορεινούς όγκους Μοράβα – Ιβάν.

1940_41_04
Σύμφωνα με την «Πολεμική Έκθεση της Ανωτέρας Διοίκησης Αεροπορίας Στρατιάς» από 12 Μαΐου 1942 «ο Υποσμηναγός Κ. Γιαννικώστας εξηφανίσθη επιβαίνων του υπ. αριθ. Δ 136 αεροπλάνου PZL άνωθεν περιοχής ΤΣΔΜ την 18.11.40».

0572-02-1-1
Πολύ αργότερα, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του, τιμήθηκε για τη δράση του με την προαγωγή του στο βαθμό του Επισμηναγού και με την απονομή του Σταυρού Ιπταμένου.
Κατά τη διάρκεια των αερομαχιών της ημέρας αυτής, η Ελληνική Βασιλική Αεροπορία είχε έναν ακόμα γενναίο αεροπόρο της νεκρό και έναν τραυματία.

0575-02-1-2

Ο Σμηνίας Γρηγόριος Βαλκανάς από τους Χράνους Αρκαδίας, όταν τελείωσαν τα πυρομαχικά του, βρήκε το θάνατο εμβολίζοντας ένα εχθρικό βομβαρδιστικό, καταρρίπτοντάς το, ενώ ο Υποσμηναγός Ιωάννης Κυριαζής, αν και τραυματισμένος σοβαρά στο πόδι, συνέχισε να μάχεται επιτυγχάνοντας την κατάρριψη δύο εχθρικών καταδιωκτικών, πριν επιστρέψει μισολιπόθυμος το αεροπλάνο στη βάση του.
Στον αεροπορικό αγώνα της 18ης Νοεμβρίου, η Ελληνική Αεροπορία εκτέλεσε 20 εξόδους σχηματισμών για κάλυψη του μετώπου, με απώλειες: δύο χειριστές νεκρούς, τα αεροσκάφη τους κατεστραμμένα, έναν τραυματία και 8 περίπου καταδιωκτικά με επισκευάσιμες ζημιές.

Οι εχθρικές απώλειες, με τους πλέον αυστηρούς υπολογισμούς, ανέρχονται σε 5 ιταλικά Βομβαρδιστικά και 2 καταδιωκτικά, καταρριφθέντα.

Φωτογραφία του Κ. Γιαννικώστα. ΠΗΓΗ: http://www.pasoipa.org.gr/lefkoma/pilot_details/?id=141
Φωτογραφία του Κ. Γιαννικώστα. ΠΗΓΗ: http://www.pasoipa.org.gr/lefkoma/pilot_details/?id=141

Πηγές:
«Ενθυμήματα από το ’40» Άρθρα του Σμήναρχου ε.α. Γ. Θεοδωρόπουλου, στην εφημερίδα «Ηχώ των Αιθέρων» (1979 και 1983).
«Πολεμική Έκθεση 23ης ΜΔ» (ΜΙΣΠΑ)
«Πολεμική Έκθεση ΑΔΑΣ» (ΜΙΣΠΑ)
«Ιστορία της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας» Τόμος Γ΄ (ΥΙΠΑ)
«Όπλα και Καταρρίψεις της Ελληνικής Αεροπορίας 1940 – 41», Νικ. Χριστοφίλης, εκδόσεις «Δούρειος Ίππος», 2010.