Bunker Archaeology: To Οχυρό των Γουβών στη Ναυτική Αμυντική Περιοχή 4

Interviews, WW2, WW2 in Greece, WW2 Wrecks

By Pierre Kosmidis

Photos submitted by Markos Danezis and used by permission

O αναγνωρισμένος καλλιτέχνης Μάρκος Δανέζης απαθανάτισε φωτογραφικά, πριν από 20 περίπου χρόνια, ένα ακόμα μνημείο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το οποίο παρά το ότι ήταν αφημένο στα στοιχεία της Φύσης και την εγκατάλειψη, θύμιζε τη στρατηγική σημασία των Γουβών για τον έλεγχο της ναυσιπλοϊας στη βόρεια είσοδο του Ευβοϊκού Κόλπου, κοντά στο σημείο που το 480 π.Χ. διεξάχθηκε η ναυμαχία του Αρτεμισίου, ανάμεσα στους Πέρσες και τους Έλληνες.
Capture

 

Το οχυρό των Γουβών ανήκε στην Ναυτική Αμυντική Περιοχή 4 του νομού Ευβοίας με έδρα την Χαλκίδα, με την ονομασία Οχυρό Βορείου Ευβοϊκού. Εγκαταστάθηκαν εκεί επάκτιες και αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες με σκοπό την προστασία της βόρειας εισόδου του Ευβοϊκού και τον έλεγχο της εισόδου του Παγασητικού Κόλπου.

1

Στον τόμο Θ’, (σελ. 78-82) του Πολεμικού Ημερολογίου της Ιστορικής Υπηρεσίας του Γ.Ε.Ν., όπου υπάρχουν οι αναφορές και οι εκθέσεις πεπραγμένων των αξιωματικών του Βασιλικού Ναυτικού, αναφέρεται ότι το Οχυρό Βορείου Ευβοϊκού, και το πλοίο “Δαμασκηνή”, το οποίο εκτελούσε χρέη θυρόπλοιου στο φράγμα του οχυρού (έκλεινε και άνοιγε ένα σιδερένιο δίχτυ στο στενό του Αρτεμισίου, μεταξύ Εύβοιας και Μαγνησίας ώστε να μην περνούν τα υποβρύχια), δέχτηκαν αεροπορικές επιθέσεις της Luftwaffe στις 16 και 17/4/1941.

2

Στις 16 το Οχυρό έβαλλε με τα αντιαεροπορικά του, καταφέρνοντας μαζί με τα αντιαεροπορικά του “Δαμασκηνή” να καταρρίψουν ένα εχθρικό αεροσκάφος.

Στις 17/4/41 το Δαμασκηνή δέχτηκε βομβαρδισμό και ανεφλέγη, χωρίς ωστόσο να βυθιστεί.

Το πλήρωμα του κατάφερε να αποβιβασθεί στην ξηρά. Στις 19 Απριλίου 1941, το “Δαμασκηνή” δέχτηκε νέα αεροπορική προσβολή, χωρίς και αυτή την φορά να βυθιστεί. Την επόμενη ημέρα όμως, 20 Απριλίου 1941, Κυριακή του Πάσχα, το πλοίο δέχτηκε και τρίτη επίθεση, με αποτέλεσμα την φορά αυτή να βυθιστεί ακριβώς στο φράγμα του Οχυρού Βορείου Ευβοϊκού.

3

Το 1953 εκδόθηκε ένα βιβλίο από την ιστορική υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού (αντιναύαρχος Φωκάς), στο οποίο αναφέρεται ο οπλισμός του Οχυρού Βόρειας Εύβοιας.

Ο οπλισμός του οχυρού αποτελείτο από

Τρία πυροβόλα των 178 χιλιοστών από τα παροπλισμένα θωρηκτά “Λήμνος” και “Κιλκίς”.

Τρία πυροβόλα των 76 χιλιοστών από τα ίδια θωρηκτά.

Δύο αντιαεροπορικά πυροβόλα των 37 χιλιοστών γερμανικής κατασκευής.

4

Στο βιβλίο αναφέρεται επίσης ότι μετά την είσοδο των Γερμανών στη Ελλάδα και τη κάθοδό τους προς την Αθήνα στις 22/4/1941 δόθηκε διαταγή στον διοικητή του οχυρού να αχρηστέψει τα πυροβόλα.

Στις 23/4/1941 το οχυρό παραδόθηκε στους Γερμανούς, με κατεστραμμένο τον οπλισμό του. Οι Γερμανοί εγκατέστησαν άλλα πυροβόλα από κατεχόμενες χώρες της Ευρώπης και επάνδρωσαν το Οχυρό καθ’ όλη τη διάρκεια της κατοχής.

5

Τα οχυρά διέθεταν υπόγεια καταφύγια για την ασφαλή διαβίωση της φρουράς, διοικητήρια, θαλάμους οπλιτών και αξιωματικών, τηλεφωνικά κέντρα, σταθμούς ασυρμάτου, μαγειρεία, αποθήκες τροφίμων, καυσίμων, πυρομαχικών, που εξασφάλιζαν την αυτάρκεια των οχυρών για 10 μέρες, δεξαμενές νερού, αποχωρητήρια, μηχανοστάσια, σταθμούς πρώτων βοηθειών, στοές επικοινωνίας και άλλα βοηθητικά υπέργεια οικήματα.

6

7

Στο οχυρό Γουβών υπάρχουν ακόμα οι βάσεις για τα πυροβόλα, τα μαγειρεία, τα πολυβολεία, τα χαρακώματα, και το παρατηρητήριο.

Δυστυχώς το υπόγειο τμήμα είναι εγκαταλειμμένο, όπως και όλο το οχυρό, καθιστώντας την είσοδο σε αυτό επικίνδυνο.

8

9

10

11

12

13

14

15

map