ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΗ: Ο δοσιλογικός τύπος και οι εβραϊκές περιουσίες

WW2 in Greece

By Pierre Kosmidis

 

Στο φύλλο της 29ης Μαρτίου του 1943, της δοσιλογικής εφημερίδας ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΗ, η οποία κυκλοφορούσε στη Θεσσαλονίκη, ανάμεσα στα άρθρα για τις “περηφανείς νίκες των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων στο Ανατολικόν Μέτωπον και την Τυνησίαν”, ξεχωρίζει και μια ανακοίνωση του φρουράρχου Θεσσαλονίκης, η οποία αναφέρει:

“ΤΙΜΩΡΕΙΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΟΤΑΤΑ

Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΙΣ ΤΑ ΟΙΚΙΑΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

ΔΙΑΤΑΓΗ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΦΡΟΥΡΑΡΧΕΙΟΥ

Ανακοινούται ότι:

Η άνευ αδείας είσοδος εις εκκενωθείσας εβραϊκάς κατοικίας θεωρείται ως λεηλασία και τιμωρείται αναλόγως.

Ο ΦΡΟΥΡΑΡΧΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Στις 8 Ιουλίου 1942 ο διοικητής της Βέρμαχτ στη Θεσσαλονίκη έδωσε εντολή να παρουσιαστούν όλοι οι άρρενες Εβραίοι ηλικίας 18 έως 45 ετών ώστε να γίνει απογραφή τους.

Στις 11 Ιουλίου 1942, συγκεντρώθηκαν 9.000 Εβραίους στην Πλατεία Ελευθερίας από τις 8:00 η ώρα το πρωί για να δηλώσουν τα ονόματά τους.

Στους άντρες απαγορεύτηκε να πιούν νερό και ορισμένοι υποβλήθηκαν σε εξευτελιστικές ασκήσεις γυμναστικής. Μία άλλη δοσιλογική εφημερίδα της Θεσσαλονίκης, η Απογευματινή, εξακολουθούσε να κατηγορεί τους Εβραίους ως “παράσιτα και μαυραγορίτες”.

Σκοπός ήταν η αποστολή σε καταναγκαστικά έργα σε όλη την επικράτεια. Οι Εβραίοι δεν είχαν τα κατάλληλα προσόντα και εμφάνισαν μεγάλο ποσοστό θνησιμότητας.

Οι λόγοι ήταν η σκληρή δουλειά, η ελλιπής τροφή και οι ακατάλληλες συνθήκες υγιεινής σε περιοχές με έξαρση ελονοσίας.

Για να απελευθερωθούν όλοι αυτοί οι εργάτες, η Ισραηλιτική Κοινότητα αναγκάστηκε να αποδεχθεί δύο πολύ σκληρούς όρους: την καταβολή 2,5 δις δραχμές ως λύτρα και την καταστροφή του αρχαίου εβραϊκού νεκροταφείου της πόλης.

Στις 6 Δεκεμβρίου του 1942 άρχισε η πλήρης καταστροφή και ισοπέδωση του εβραϊκού νεκροταφείου με τη σύμπραξη της ελληνικής γενικής διοίκησης, όπου βρίσκεται σήμερα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Τον Ιανουάριο του 1943 ο Άντολφ Άιχμαν των Ες Ες, έστειλε στην Θεσσαλονίκη τον υπαρχηγό του Ρόλφ Γκίντερ ο οποίος ζήτησε πληροφορίες για την κοινότητα και επέστρεψε αμέσως στο Βερολίνο.

Το Σάββατο, 6 Φεβρουαρίου 1943 οι Λοχαγοί των Ες Ες Βισλιτσένι και Αλόις Μπρύνερ εγκαταστάθηκαν στην Θεσσαλονίκη με τη συνοδεία εκατό Γερμανών αστυνομικών.

Τη Δευτέρα ανακοίνωσαν στον αρχιραβίνο Κόρετς πως όλοι οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης πάνω από πέντε χρονών έπρεπε να φέρουν το κίτρινο αστέρι του Δαβίδ, να σημαδέψουν τα μαγαζιά τους και να περιοριστούν σε γκέτο. Αποφασίστηκε τελικά να δημιουργηθούν δύο εβραϊκές συνοικίες.

Την 1η Μαρτίου όλοι οι Εβραίοι διατάχθηκαν να δηλώσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Ο εγκλεισμός των Εβραίων είχε φανερό αντίκτυπο στην ροή της εμπορικής δραστηριότητας της πόλης, με τις τιμές των προϊόντων να τινάσσονται στα ύψη.

Την Κυριακή 14 Μαρτίου ανακοινώθηκε στους Εβραίους της συνοικίας-γκέτο Χιρς, ο εκτοπισμός τους στην Κρακοβία. Στο πρώτο τρένο έφυγαν 2.800 άτομα στοιβαγμένα ογδόντα-ογδόντα σε κάθε βαγόνι με τελικό προορισμό το στρατόπεδο εξόντωσης Άουσβιτς ΙΙ Μπίρκεναου.

Με τον δεύτερο συρμό που έφυγε από τη Θεσσαλονίκη στις 17 Μαρτίου εκτοπίστηκαν οι κάτοικοι των συνοικιών Αγία Παρασκευή και Stazion Chiko.

Εκδιώχτηκαν επίσης 15.000 από την συνοικία Ρεζί Βαρδάρ σε λιγότερο από μία ώρα.

Στις 15 Ιουλίου και οι τελευταίοι 2.000 Εβραίοι είχαν αποσταλεί στο Άουσβιτς.

Λιγότερο του 5% του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης γλίτωσε την εκτόπιση. Συνολικά σαράντα πέντε χιλιάδες Θεσσαλονικείς Εβραίοι έφτασαν στο Άουσβιτς από τη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι λίγες ώρες μετά την άφιξή τους θανατώθηκαν στους θαλάμους αερίων.