Δημήτρης Σκαρτσιλάκης: Τα ιστορικά αντικείμενα είναι “εργαλεία” διατήρησης της μνήμης

Interviews, WW2 in Greece, WW2 Wrecks

By Pierre Kosmidis

Φωτογραφίες: Δημήτρης Σκαρτσιλάκης

Ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης από το Ρέθυμνο της Κρήτης διατηρεί μια σημαντική συλλογή αντικειμένων που σχετίζονται με τη Μάχη της Κρήτης, αλλά και τη νεότερη ιστορία του νησιού, από την περίοδο των επαναστάσεων μέχρι και το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στα “σκαριά” βρίσκεται και το βιβλίο που ετοιμάζει με συνεργάτες του ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, στο οποίο θα παρουσιάσει τη Μάχη του Ρεθύμνου το 1941.

10561800_10206429270590945_4285286887665648543_n

Το www.ww2wrecks.com απευθύνθηκε στο Δημήτρη Σκαρτσιλάκη, προκειμένου να “αποκρυπτογραφήσει” τα μυστικά της συλλογής ιστορικών αντικειμένων, αλλά και να εξηγήσει γιατί η συλλογή βοηθάει στο να κατανοήσουμε το παρελθόν, να διδαχθούμε από τα ιστορικά γεγονότα και να διατηρήσουμε την ιστορική μνήμη για τις επερχόμενες γενιές.

13103518_10209575307959913_8276297283146634510_n

“Η αγάπη μου για την ιστορία, τα βιώματα από γιαγιάδες και παππού έπαιξαν σημαντικό ρόλο, όμως η επαφή με ένα θείο μου συλλέκτη και τα αντικείμενα του, θα έλεγα ότι ήταν καθοριστική…

Επικεντρώνομαι στη νεότερη πολεμική  ιστορία της Ελλάδας και κυρίως της Κρήτης, δηλαδή από την περίοδο των επαναστάσεων έως και το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ο λόγος που συλλέγω  αντικείμενα αυτής της περιόδου είναι επειδή μου είναι πιο οικεία λόγω ιστορικών βιβλίων αλλά και συχνής επαφής σε όλη την ύπαιθρο και τα σπίτια του τόπου…

Capture-PAXP-deijE

Το πρώτο αντικείμενο της συλλογής μου, ήταν μια ξιφολόγχη Mannlicher του Ελληνικού Στρατού από τη μάχη της Κρήτης. Μάλιστα τότε δεν ήξερα τι ακριβώς ήταν, αλλά μου φάνταζε κάτι το εξωπραγματικό!!!

Όσον αφορά το αγαπημένο μου αντικείμενο, θα έλεγα ότι είναι ένα κράνος αλεξιπτωτιστή που έχει δεχθεί βολίδα στο μέτωπο. Ήμουν σε πολύ αρχικό στάδιο όταν το απέκτησα και γνώριζα ότι είναι πολύ σπάνιο να βρεθεί. Επίσης με ενθουσιάζει η ιστορία του, καθώς γνωρίζω που βρέθηκε και τι έγινε εκεί. Πάντα μου άρεσε ο συνδυασμός αντικείμενο-ιστορία.

996041_10202529830187372_1421824078_n

Ένα νέο συλλέκτη θα συμβούλευα τρία πράγματα. Καταρχήν να μην ενθουσιάζεται εύκολα και να μην ξοδεύει τεράστια ποσά και ειδικά εάν δεν είναι καλός γνώστης. Όλα βρίσκονται και σε καλές τιμές, έστω και σε βάθος χρόνου.  Δεύτερον  να μην διευρύνει τη συλλογή του αλλά να εξειδικεύεται. Η διεύρυνση της συλλογής κοστίζει πολύ και οι πιθανότητες να πέσει θύμα απάτης είναι μεγάλες. Επίσης τρώει περισσότερο χρόνο στη μελέτη.

Τρίτον να προσέχει η συλλογή του να είναι καθ’όλα νόμιμη, δηλαδή εάν πρόκειται περί οπλισμού θα πρέπει να μελετήσει καλά το νόμο 2168 όσον αφορά κάποια πράγματα. Λόγου χάρη όλα τα αγχέμαχα όπλα πριν το 1920 δεν εμπίπτουν στη νομοθεσία. Μετά το 1920 θέλουν άδεια κτλπ. Βέβαια όλα αυτά στη θεωρία, γιατί στην πράξη….

11235381_10208242880410057_634387131681504777_n

Ουσιαστικά μέσα από μια συλλογή ιστορικών αντικειμένων, μπορούμε να δούμε και να νιώσουμε την ιστορία μέσα από την ματιά αυτών που κάποτε τα κατείχαν. Επίσης μαθαίνουμε ιστορία γιατί συνήθως τα αντικείμενα αυτά είναι άρρηκτα δεμένα με ιστορικά γεγονότα.

Στις συλλογές υπάρχουν «εύκολα» και «δύσκολα» αντικείμενα. Για έναν συλλέκτη ένα σπάνιο αντικείμενο μπορεί να γίνει ένα ανεκπλήρωτο όνειρο η μπορεί και να πέσει στα χέρια του δωρεάν. Είναι θέμα τύχης αλλά και ενασχόλησης με το αντικείμενο.

Το κόστος μιας συλλογής, εξαρτάται από τη νοοτροπία του εκάστοτε συλλέκτη.  Υπάρχουν αυτοί που προτιμούν να συλλέγουν αντικείμενα που βρίσκουν στην ύπαιθρο η αγοράζουν σε πολύ χαμηλές τιμές από παλαιοπωλεία της περιοχής τους σε πολύ φτωχή κατάσταση.

389340_10201387146100984_2142508156_n

Υπάρχουν και αυτοί οι οποίοι διαθέτουν υπέρογκα ποσά για τη δημιουργία μιας συλλογής όπου όλα είναι του «κουτιού». Αυτά φυσικά τα βρίσκουν κυρίως σε δημοπρασίες στο εξωτερικό. Σε κάθε περίπτωση μπορούμε να πούμε ότι η συλλογή προσαρμόζεται στην οικονομική δύναμη του εκάστοτε συλλέκτη.

Προσωπικά έχω ελάχιστη γνώση συντήρησης και για αυτό κάνω μόνο τις πρώτες βοήθειες. Δηλαδή λίγο τρίψιμο και καθάρισμα. Κατά τα άλλα απευθύνομαι σε ειδικούς η δεν αγγίζω καθόλου. Όσον αφορά τη σωστή έκθεση των αντικειμένων η γνώμη μου είναι ότι η σωστή δουλειά γίνεται πάλι από ειδικούς μουσειολόγους. Ξέρουν να αναδεικνύουν μια συλλογή όπως πρέπει. Βέβαια κοστίζει…

Θα έλεγα ότι ιερό δισκοπότηρο υπήρχε στο μυαλό μου όταν ήμουν στην αρχή της συλλεκτικής μου πορείας. Τώρα λέω πως δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Αργά η γρήγορα πάρα πολλά πράγματα έρχονται στα χέρια σου που τα θεωρούσες άπιαστα όνειρα. Θα έλεγα ότι όσο ωριμάζει ένας συλλέκτης, διαπιστώνει ότι το ιερό δισκοπότηρο είναι ξύλινο….

22555293_10214852290561180_1728877670696315643_n

Tο μεγαλύτερο όπλο για ένα συλλέκτη είναι η  γνώση.

Εχοντας γνώση είναι πολύ δύσκολο να εξαπατηθεί από κακοπροαίρετους έμπορους αλλα και άλλους συλλέκτες. Εχοντας γνώση μπορεί να αγοράσει και να πουλήσει με ασφάλεια.

11235381_10208242880410057_634387131681504777_n

Επίσης θα έλεγα να μην ενθουσιάζεται εύκολα αλλα να ρίχνει μια δεύτερη και τρίτη ματιά. Ακόμα καλύτερα θα ήταν να περιμένει λίγο πριν κάνει μεγάλες αγορές. Πολλές φορές ο ενθουσιασμός υποχωρεί.

Υπάρχει όμως και το αντίστροφο. Εφόσον ο συλλέκτης έχει καλή γνώση οφείλει να δρα άμεσα στην παρουσία ευκαιριών και όχι να παζαρεύει για φραγκοδίφραγκα. Θα το μετανιώνει για πολύ καιρό μετά.