Αθανάσιος Ξανθόπουλος: Εξερευνήσεις στα οχυρωματικά έργα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Interviews, WW2, WW2 in Greece

By Pierre Kosmidis

© Photos Athanasios Xanthopoulos, used by permission, or as credited 

 IMG_7804

Ο Αθανάσιος Ξανθόπουλος γεννήθηκε το 1968 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Είναι απόφοιτος της Σιβιτανιδείου Σχολής, με ειδικότητα ηλεκτρονικού και εξειδίκευση στα συστήματα ασφαλείας. Ασχολείται, εδώ και πολλά χρόνια, με την σπηλαιολογία, την ορειβασία, καθώς και την ιστορική έρευνα και μελέτη της Λαογραφίας μας. O κ. Ξανθόπουλος διατηρεί τη σελίδα ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ  και έχει γράψει 2 βιβλία στις εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ,  το πρώτο με τίτλο “ΑΔΗΛΗ ΕΛΛΑΔΑ” (2005) και το δεύτερο “ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ – ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΟ ΑΝΤΡΟ ΤΟΥ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΥ” (2008).

Μέσα από τη φωτογραφική αποτύπωση της… υπόγειας Ελλάδας, ο κ. Ξανθόπουλος έχει καταγράψει και πλείστα όσα οχυρωματικά έργα της περιόδου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μερικά από τα οποία εκτίθενται μέσω του www.ww2wrecks.com

041

O Αθανάσιος Ξανθόπουλος απαντά στις ερωτήσεις του www.ww2wrecks.com σχετικά με τις εξερευνήσεις άγνωστων στο ευρύ κοινό οχυρωματικών έργων και αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία τους.

Ποιο είναι το κίνητρό σας για την εξερεύνηση οχυρωματικών έργων του Β’ΠΠ;

Το κίνητρο μου είναι η αγάπη και το ενδιαφέρον μου, να εξερευνώ, γενικώς, υπόγεια τεχνητά έργα, εκτός απο τα σπήλαια (καταφύγια, μεταλλεία, υδραγωγεία, κατακόμβες κλπ) και στην περίπτωση ειδικά των οχυρώσεων, με συγκινούν πολύ θα έλεγα, οι ιστορικές μνήμες που συνοδεύουν αυτά τα έργα.

DSCN0845

Τα Οχυρωματικά εργα ειναι κάτι πολύ ιδιαίτερο θα έλεγα, μιάς και οι κατασκευές αυτές εκτός απο εντυπωσιακές σε πολλές περιπτώσεις απο μόνες τους “διηγούνται” μια δύσκολη, αλλά σπουδαία συνάμα χρονική περίοδο, που πέρασε η πατρίδα μας.

DSCN2950
Ελπίζω κι εγώ, πως μέσα απο την ανάδειξη και την φωτογραφισή τους και βγάζοντας τα, απο την λήθη, είναι ενα καλό κίνητρο για εμένα, για να διασωθούν, να συντηρηθούν και να αναδειχθούν στο ευρύ κοινό και γιατί όχι να γίνουν και επισκέψιμα κάποια απο αυτά.

Πως συνδυάζετε τη σπηλαιολογία με την ιστορική έρευνα;

Αυτό είναι κάτι που ξεκίνησε απο την αρχή της ενασχόλησης μου με την σπηλαιολογία.

IMG_3902
Η σπηλαιολόγια απαιτεί θα έλεγα, πολλές φορές την ιστορική έρευνα και αυτό σημαίνει πολύ διάβασμα, σε ιστορικά αλλά και σε λαογραφικά αρχεία, μιάς και εκεί βρίσκουμε πλήθος πληροφοριών όσον αφορά κυρίως τα σπήλαια.
Τα σπήλαια όπως και τα οχυρωματικά έργα συνδέονται θα έλεγα, μιας και τα δεύτερα είναι η εξέλιξη των πρώτων αν το σκεφτεί κάποιος, μην ξεχνάμε οτι τα σπήλαια υπήρξαν τα πρώτα ανθρώπινα καταφύγια, με την ευρύτερη έννοια του όρου.

IMG_3971

Επίσης μην ξενάμε οτι στην Ελλάδα βρίσκουμε πολλά οχυρωμένα σπήλαια, σωστά φρούρια!

Με πολεμίστρες, τεχνητά τείχη στις εισόδους τους, κρύπτες, υποδομές στο εσωτερικό τους για νερό, αποθήκευση τροφών και ό,τι άλλο μπορεί να σκεφτεί κανείς.

IMG_4767
Τα πρώτα λοιπόν φυσικά οχυρά, έγιναν στα σπήλαια μας και φυσικά χρησιμοποιήθηκαν και αυτά πάρα πολύ στην διάρκεια του Β΄ΠΠ.
Αρα καταλήγουμε στο συμπέρασμα οτι σπηλαιολογία και ιστορική έρευνα είναι αλληλένδετα πράγματα.

Ποιο οχυρωματικό έργο σας έχει εντυπωσιάσει περισσότερο και γιατί;

Αν θα ξεχώριζα κάποια απο αυτά τα έργα είναι μακράν τα οχυρά της γραμμής Μεταξά στην Μακεδονία-Θράκη, λόγω της τέραστιας στρατηγικής σημασίας τους, αλλά και του συνολικού όγκου τους, αν σκεφτεί κάποιος, το μήκος τους σε χιλιόμετρα που καλύπτουν υπογείως, τις πραγματικά ευφυείς και πανίσχυρες κατασκευές που φτιάχτηκαν και αν είναι κάτι πάνω απ όλα που με εντυπωσιάζει, είναι τό πόσο σθεναρά και ηρωϊκά αντιστάθηκαν οι υπερασπιστές τους, απέναντι στην επέλαση των Γερμανών.

orixia3
Τώρα απο καθαρά αποψη τεχνικής κατασκευής και πολυπλοκότητας προσωπικά ξεχωρίζω το οχυρό Πυραμιδοειδές στο οροπέδιο του Κάτω Νευροκοπίου στην Δράμα!

P1010042 (Medium)
Ειναι ενα απο τα οχυρά που με εντυπωσίασε πολύ οταν εξερεύνησα το εσωτερικό του, περισσότερο και απο το Οχυρό Λίσσε που είναι και το πιό γνωστό στην περιοχή.

Περιγράψτε τις εντυπώσεις σας από την ενασχόλησή σας με την ιστορική έρευνα οχυρώσεων κ.λπ.

Οι εντυπώσεις μου είναι ανάμεικτες…

P1010043 (Medium)
Σε πολλές περιπτώσεις βλέποντας την εγκατάλειψη, τους βανδαλισμούς, την λεηλασία σε πολλές περιπτώσεις, των οχυρών, νοιώθεις θυμό, θλίψη, αλλά και απορία, γιατί να αφήνονται αυτά τα σπουδαιότατα ιστορικά κειμήλια της σύγχρονης ιστορίας μας στην τύχη τους…

P1010046 (Medium)
Είναι κάτι που το συναντώ πολύ συχνά όλα αυτά τα χρόνια που ασχολούμαι με την σπηλαιολογία, όχι μόνο στις οχυρώσεις αλλά και σε σπήλαια.
Απο την άλλη όμως η ενασχόληση αυτή με την ιστορική έρευνα των οχυρώσεων, προσφέρει πολλές συγκινήσεις, όταν περπατώντας μέσα στις σκοτεινές στοές τους, συνειδητοποιείς πως βαδίζεις κι εσύ, πάνω στα βήματα ηρωϊκών μαχητών, που έδωσαν την ζωή τους, για να έχεις εσύ σήμερα την πολυτέλεια, να βρίσκεσαι μέσα εκει ως επισκέπτης και να φωτογραφίζεις.

P1010075 (Medium)
Επίσης με την ενασχόληση αυτή μαθαίνεις την Ιστορία, καλύτερα απο αυτήν που διδάσκεται στις σχολικές αίθουσες, γιατί διαβάζεις απο μόνος σου, ανατρέχεις σε πηγές, μαρτυρίες, μιλάς με ανθρώπους, είσαι μέσα στους τόπους αυτούς, τους περπατάς ως “αυτόπτης” μάρτυρας, κατα κάποιον τρόπο θα έλεγα και όχι απλά σαν αναγνώστης κάποιου βιβλίου.

P1010088 (Medium)

Είναι λοιπόν πιστεύω καθήκον μας να αναδεικνύουμε, να προστατεύουμε και όπου μπορούμε να παρεμβαίνουμε με κάποιον τρόπο θετικό, για να διασώσουμε οτι έχει απομείνει απο αυτά τα σπουδαία έργα που είναι σύγχρονα μνημεία της Ιστορίας μας.

P1010093 (Medium)